ONT­KEN­NING EN GE­RECH­TE­LIJ­KE VAST­STEL­LING VAN VA­DER­SCHAP: BE­WIJS, ME­DE­WER­KING EN HET BE­LANG VAN HET KIND

In een uit­spraak uit 2024 van de recht­bank Den Haag (ECLI:NL:RBDHA:2024:23562) werd het ver­zoek tot ont­ken­ning van het va­der­schap van ju­ri­di­sche va­der toe­ge­we­zen om­dat hij niet de bi­o­lo­gi­sche va­der kan zijn. Het ver­zoek tot ge­rech­te­lij­ke vast­stel­ling van het va­der­schap van de ver­meen­de va­der werd af­ge­we­zen we­gens ge­brek aan be­wijs en om­dat de man wei­gert mee te wer­ken aan DNA-on­der­zoek. De zaak il­lu­streert hoe de rech­ter om­gaat met si­tu­a­ties waar­in ju­ri­di­sche- en bi­o­lo­gi­sche si­tu­a­tie uit­een­lo­pen.

JU­RI­DISCH VA­DER­SCHAP ONT­KEND: GEEN IN­STEM­MING MET DE VER­WEK­KING

De recht­bank acht­te aan­ne­me­lijk dat de ju­ri­di­sche va­der niet de bi­o­lo­gi­sche va­der was. Er wa­ren bo­ven­dien geen aan­wij­zin­gen dat hij had in­ge­stemd met de ver­wek­king van het kind, bij­voor­beeld via een (al dan niet me­di­sche) kunst­ma­ti­ge be­vruch­ting. Daar­mee was vol­daan aan de voor­waar­den voor ont­ken­ning van het ju­ri­disch va­der­schap. Het ver­zoek werd toe­ge­we­zen.

GE­RECH­TE­LIJ­KE VAST­STEL­LING AF­GE­WE­ZEN: GE­BREK AAN BE­WIJS EN ME­DE­WER­KING

Het ver­zoek tot ge­rech­te­lij­ke vast­stel­ling van va­der­schap van een an­de­re man werd af­ge­we­zen. De ver­meen­de bi­o­lo­gi­sche va­der werk­te niet mee aan een DNA-on­der­zoek, en ob­jec­tief be­wijs voor het bi­o­lo­gi­sche va­der­schap ont­brak. Hier­door kon de recht­bank niet met vol­doen­de ze­ker­heid vast­stel­len dat hij de ver­wek­ker was. On­der deze om­stan­dig­he­den was ge­rech­te­lij­ke vast­stel­ling van het va­der­schap niet mo­ge­lijk.

BE­LAN­GEN­AF­WE­GING: GEEN JU­RI­DI­SCHE ÉN BI­O­LO­GI­SCHE VA­DER

De com­bi­na­tie van be­slis­sin­gen leid­de er­toe dat het kind na toe­wij­zing van de ont­ken­ning geen ju­ri­di­sche va­der meer had, ter­wijl de ver­meen­de bi­o­lo­gi­sche va­der niet werd vast­ge­steld.

JU­RI­DI­SCHE AAN­DACHTS­PUN­TEN VOOR DE PRAK­TIJK

Deze uit­spraak maakt dui­de­lijk dat zo­wel ont­ken­ning als vast­stel­ling van va­der­schap ju­ri­disch com­plex is. Ont­breekt me­de­wer­king aan DNA-on­der­zoek, dan zijn de mo­ge­lijk­he­den voor ge­rech­te­lij­ke vast­stel­ling be­perkt. Ook laat de uit­spraak zien dat een mis­match tus­sen bi­o­lo­gi­sche en ju­ri­di­sche wer­ke­lijk­heid niet al­tijd kan wor­den ge­cor­ri­geerd als het be­wijs daar­toe ont­breekt.

Gepubliceerd op 22 mei 2025. Geschreven door Silke Bakker.